Beter luisteren naar kinderen

0
1934
Kinderrechten

We hebben het vaak over kinderrechten, maar doen we er eigenlijk wel genoeg mee? Dat vraagt jeugdarts Mascha Kamphuis zich af sinds haar werkbezoek aan Stockholm. ‘In Nederland praten we op het consultatiebureau vooral met ouders over hun kinderen. We zouden meer met de kinderen zelf kunnen communiceren, ook als ze nog heel jong zijn.’

Stel je voor: een centrum waar kinderen zich kunnen melden, hulp kunnen vragen als ze thuis geslagen worden, en waar ze zonder ouders hun verhaal kunnen vertellen. ‘Ondenkbaar in Nederland,’ zegt Kamphuis, maar in Zweden is het normaal. ‘In Zweden leren kinderen op school dat ze recht hebben op bijvoorbeeld een winterjas en een veilig gezin. Als ze volwassen zijn, geven ze dat ook weer aan hun kinderen door. In Nederland is de insteek anders. Als zorgverleners staan we heel dicht bij de ouders, zeker als kinderen nog erg jong zijn. We zouden meer met het kind moeten spreken in plaats van over het kind. Kinderen die mishandeld worden, durven dat niet te vertellen als hun ouders erbij zijn. We kunnen meer aandacht hebben voor de communicatie met het kind.’

Dat vraagt nieuwe vaardigheden en een andere houding dan hulpverleners nu hebben, denkt Kamphuis. ‘We zijn allemaal opgevoed met de idee ‘de dokter weet het’. Artsen zijn er om oplossingen te bedenken voor problemen van patiënten. Het is een uitdaging om het kind en de ouders meer centraal te stellen en ze vaker te vragen: wat denk jij ervan, wat wil jij? We moeten leren hoe je een goed gesprek voert met een kind. Bij adolescenten zijn we daar meer aan gewend, maar in Zweden zie je dat het ook goed mogelijk is om met jongere kinderen te praten over hun ervaringen.’

Kinderen die mishandeld worden, durven dat niet te vertellen als hun ouders erbij zijn.

Als voorzitter van AJN Jeugdartsen Nederland is Kamphuis het gesprek met haar collega’s over dit onderwerp begonnen via een blog. Daarnaast denkt ze dat jeugdartsen het thema kinderrechten op scholen aan de orde kunnen stellen. ‘Als jeugdartsen hebben we goede contacten met scholen. We kunnen leerkrachten informeren, een lespakket maken of onder de aandacht brengen, of zelf voor de klas gaan staan. Dat doen we al voor thema’s als pesten, gameverslaving en seksuele ontwikkeling, vaak samen met de GGD.’ Kamphuis ziet in de hele samenleving meer aandacht voor kinderrechten ontstaan. ‘Op veel plekken worden kinderraden opgericht en kunnen kinderen bijvoorbeeld praten met de burgemeester.’

Om de rechten van zieke kinderen beter te waarborgen wordt in 2017 het nieuwe Medische Kindzorgsysteem ingevoerd. Doel is dat zorgverleners beter afstemmen welke zorg een kind krijgt, ook als het thuis wordt verpleegd. Wat vindt Kamphuis daarvan? ‘Het is een prachtig principe dat kinderen zoveel mogelijk thuis worden verzorgd. Thuis opgroeien is ook een kinderrecht. We denken nog na over de rol die we als jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen kunnen spelen. Wij zijn meer gericht op preventie dan op zorg. Misschien kunnen we meedenken over vragen als ‘is er nog wat sport mogelijk voor het kind, is er nog een mogelijkheid om naar school te gaan? We kunnen een brug slaan tussen het kind en de omgeving.’

Heleen Schoone

Meer info?

Het Medische Kindzorgsysteem

Het MKS is een nieuwe systematiek voor het indiceren, organiseren en uitvoeren van verpleegkundige zorg buiten het ziekenhuis voor kinderen en jongeren (0-17 jaar) met een somatische (lichamelijke) aandoening die onder de eindverantwoordelijkheid staan van een kinderarts of een andere medisch specialist. Het MKS – nog volop in ontwikkeling – is gebaseerd op de rechten van het kind. De behoeften van het kind (en het gezin) staan altijd centraal. Zij moeten ook buiten het ziekenhuis kunnen rekenen op hoogstaande, doelmatige en duurzame zorg.

www.hetmedischekindzorgsysteem.nl

Voor kinderen en tieners – Mijn rechten in de zorg

Kinderen kunnen voor hun rechten in de medische zorg terecht op www.JaDokterNeeDokter.nl

Tieners kunnen voor hun rechten in de medische zorg terecht op www.MijnRechtenAlsZiekkind.nl

Kindertelefoon

Word je als kind of tieners gepest, heb je problemen thuis, ruzie met je vrienden of voel je je rot, dan kun je bellen of chatten met De Kindertelefoon.

www.kindertelefoon.nl

KinderrechtenNU

KinderrechttenNU (KRNU) is de stichting die kinderrechten onder de aandacht brengt bij gemeenten, professionals, scholen, opvoeders en kinderen. Door middel van structurele kinderparticipatie wordt het kinderrechtenverdrag verankerd in de samenleving.

www.kinderrechten.nu