Net als velen hebben ook dokters AI ontdekt. In de dagelijkse patiëntenzorg gebruiken ze niet ChatGPT of Claude, maar steeds vaker het speciaal voor zorgprofessionals gemaakte Ask Aletta. Daarmee halen ze op elk gewenst moment die medische informatie tevoorschijn die ze dan nodig hebben. Betrouwbaar, veilig én supersnel, waardoor er meer tijd is voor de patiënt.
door Pieter Hoogesteijn, journalist
Kom je wel eens bij de kinderarts? Dan is de kans groot dat hij of zij in de spreekkamer Ask Aletta open heeft staan op laptop of telefoon. Al meer dan de helft van alle kinderartsen gebruikt deze AI-tool in de dagelijkse patiëntenzorg om snel de juiste medische informatie op te zoeken. Ook steeds meer huisartsen kennen Ask Aletta: één op de vijf heeft een abonnement. En dat terwijl Ask Aletta nog maar twee jaar bestaat.
Jarenlange ergernis
Tijs Stehmann, kinderarts in Noordwest Ziekenhuis in Alkmaar, is bedenker en medeoprichter van Ask Aletta. “Medische kennis die wij dagelijks nodig hebben staat verspreid over talloze websites, kennisbanken en online bibliotheken. Daar ergerde ik mij al jaren aan. Wij dokters weten echt niet alles uit ons hoofd: het meeste moeten we opzoeken in richtlijnen en andere medische bronnen. Maar door die versnippering kost je dat gruwelijk veel tijd. Liever besteed je die aan je patiënt.”
Toen AI zijn intrede deed, dacht Stehmann: zou je met deze nieuwe techniek niet een einde kunnen maken aan die ergernis? Dat je voortaan alles op één plek kunt vinden? Stehmann ontdekte al snel: ja, dat kan. In een paar avonden kluste hij een eerste versie in elkaar van een AI-chatbot die in richtlijnen zoekt. Samen met software-engineers Luuk Gruijs en Aram Zegerius bouwde hij het idee uit tot een professionele AI-zoekmachine, klaar voor gebruik door zorgverleners. En zo zag in oktober 2024 Ask Aletta het daglicht, vernoemd naar de eerste vrouwelijke arts in Nederland: Aletta Jacobs.
Betrouwbare bronnen
“Anders dan bijvoorbeeld ChatGPT en Claude zoekt Aletta alleen in betrouwbare, door ons geverifieerde bronnen,” legt Stehmann uit. “Denk aan richtlijnen op officiële websites van bijvoorbeeld wetenschappelijke verenigingen of die van een kwaliteitsinstituut als het RIVM. Bronnen die artsen herkennen en vertrouwen. Ask Aletta neemt het tijdrovende zoekwerk naar en in die bronnen over. Binnen een paar seconden heb je als dokter al de informatie die je zoekt op je scherm, toegespitst op jouw vakgebied. Mét daarbij een link naar de bron of bronnen waar Ask Aletta het heeft gevonden.”
Tijs Stehmann staat nog steeds te kijken van de snelle toename van het aantal gebruikers met een account. Anderzijds wist hij ook wel: ik ben niet de enige die van die eeuwige zoektochten af wil. Als Ask Aletta echt goed werkt, zullen artsen het graag omarmen. “Dokters zullen voor patiëntenzorg geen AI-tool gebruiken die fouten maakt of vaak hallucineert, zoals bijvoorbeeld ChatGPT. Essentieel is daarom dat Ask Aletta standaard de bron vermeldt, die je ook meteen kunt controleren. Artsen die het uitproberen gaan eerst na, zo horen we van ze, of ze zelf ook op die bronnen zouden kunnen uitkomen. Het controleren van bronnen draagt bij aan het vertrouwen.”
“Artsen vertellen ons dat ze zich door Ask Aletta beter geïnformeerd voelen”
Veiligheid
Naast betrouwbaarheid is ook veiligheid een belangrijke voorwaarde voor artsen om een AI-tool te gebruiken, zegt Stehmann. Persoonsgebonden informatie mag volgens de wet niet gedeeld worden met derden. Dus ook niet in een zoekopdracht aan een chatbot. “Artsen weten dat en zullen dat ook niet doen. Gebeurt het per ongeluk toch, dan slaan onze systemen die gegevens niet op en krijg je een alert met het verzoek ze te vervangen door geanonimiseerde of algemene informatie. Verder staat alle data op onze eigen servers binnen Europa en niet op die van Amerikaanse techbedrijven.”
Patiënten hebben er baat dat dokters Ask Aletta gebruiken, zegt Stehmann. Niet alleen omdat artsen meer tijd kunnen besteden aan patiënten, maar ook omdat dokters zich beter geïnformeerd voelen door het gebruiken van de AI-tool. “Als je een vraag stelt aan Ask Aletta, krijg je als arts niet alleen een of twee antwoorden uit voor de hand liggende bronnen, maar ook een paar resultaten waar je misschien niet direct aan dacht. We horen van artsen terug dat ze dat erg waarderen. Je weet nu eenmaal niet wat je niet weet. Met Ask Aletta is de kans groter dat je als dokter ook een spoor natrekt dat je anders niet zou hebben gevonden.”
Zelf blijven nadenken
Net als iedereen die AI gebruikt, zegt Stehmann, moeten ook zorgprofessionals die Ask Aletta inzetten zelf blijven nadenken en de regie houden. Op geen enkele AI-tool kun je honderd procent blindvaren, dus ook niet op Ask Aletta. Stehmann legt uit: “Sinds kort geeft Ask Aletta je ook feedback op prompts, de opdrachten die je formuleert. Ze zegt dan bijvoorbeeld: dat is een goede vraag, maar als je nou deze specifieke info toevoegt kan ik je een beter antwoord geven. Met dit soort functies voeden we onze gebruikers op in het inzetten van AI. We willen dat je AI-geletterd wordt: dat je de mogelijkheden kent, maar ook de beperkingen.”
Inmiddels raakt Ask Aletta steeds meer ingeburgerd in de zorgwereld. Behalve artsen nemen steeds vaker ook ander zorgverleners een account, zoals fysiotherapeuten, verpleegkundigen en diëtisten. Er zijn al ziekenhuizen en huisartsenpraktijken met een groepsabonnement op maat, waar ook praktijkondersteuners en doktersassistenten met Ask Aletta aan de slag gaan.
Volgende fase
Tijs Stehmann en zijn medeoprichters werken intussen al aan de volgende fase in hun project Ask Aletta: ondersteuning van artsen in besluitvormingsprocessen. Wat drijft ze in deze ontdekkingstocht? Stehmann: “AI is een nieuwe technologie waar we allemaal nog aan moeten wennen. Het gaat onze samenleving veranderen, alleen hoe, dat weten we niet precies. Maar zo ging het ook met de computer, en daarna met internet. Ook deze technologie geeft ons enorm veel mogelijkheden, dat weet ik zeker. Ik gun het mijn collega-zorgprofessionals én onze patiënten dat we daar optimaal van gaan profiteren.”
Meer weten? Ga naar Askaletta.com