Moeten kinderen multivitamines nemen? Zijn echo’s schadelijk voor mijn ongeboren baby? Zijn vaccins te vertrouwen? Via sociale media worden kind en gezin overspoeld door dubieuze, onjuiste of gevaarlijke informatie over ziekte en gezondheid. Zorgverleners gaan daarom zelf aan de slag met het verspreiden van informatie die wél betrouwbaar is.
Artsen zien het in hun spreekkamer voor hun ogen gebeuren. Mensen laten zich steeds vaker beïnvloeden door misleidende informatie op sociale media. Door tips en adviezen van zelfbenoemde deskundigen, al dan niet met een verdienmodel zoals een webshop voor voedingssupplementen.
Tegenstrijdige informatie
De gevolgen zijn groot. Zowel jongeren als volwassenen raken verstrikt in tegenstrijdige informatie, kopen online levensgevaarlijke pillen, nemen geen vaccinaties en weigeren noodzakelijke medische behandelingen. Steeds meer artsen realiseerden zich: we moeten niet alleen desinformatie tegenspreken in de spreekkamer, maar ook zélf betrouwbare content gaan maken en verspreiden. Velen zijn inmiddels gestart met een eigen kanaal, al dan niet in combinatie met een website.
En die worden goed bezocht. Zoals Dokters Vandaag, het kanaal op Instagram en TikTok waarop artsen sinds april 2024 in korte video’s medische informatie delen. Ook de podcasts en folders van Kind bij de dokter (gestart in 2021, zie dit artikel) hebben een grote vlucht genomen.
Jeugdartsen op TikTok
“Jongeren vinden gezondheid belangrijk, maar halen hun info daarover van Instagram en TikTok,” zegt Martijn Spoelstra, jeugdarts en bestuurslid van AJN Jeugdartsen Nederland. “De betrouwbaarheid daarvan is vaak twijfelachtig.” Daarom startte de AJN in mei een eigen kanaal op Instagram en TikTok, met behulp van Prappers, het mediabedrijf dat Dokters Vandaag mede oprichtte.
In korte video’s geven jeugdartsen, onder wie Spoelstra zelf, uitleg over onderwerpen die jongeren bezighouden. In taal die aansluit bij hun belevingswereld. Zoals: waarom krijgen jongeren overgewicht? Maar ook: zijn gamen, scrollen en tv kijken een goede vorm van ontspanning? En: moet je meteen naar een psycholoog als je niet lekker in je vel zit?
Algoritme van Instagram en TikTok
“Als jeugdartsen proberen we jongeren onder meer mee te geven dat je niet alles wat vervelend, moeilijk of ongemakkelijk is meteen als een medisch probleem hoeft te zien. Maar dit zijn wel kwesties waar jongeren erg mee kunnen zitten. We zien dat ook in de reacties bij de video’s en de vragen die via de mail binnenkomen.”
Voor jonge ouders maken de jeugdartsen onder meer video’s over vaccineren, bijvoorbeeld of dat veilig is tijdens de zwangerschap. Net als Dokters Vandaag gebruikt het kanaal het algoritme van Instagram en TikTok. Wie sowieso geïnteresseerd is in een bepaald onderwerp, krijgt dus óók de filmpjes van de jeugdartsen in zijn tijdlijn.
Naast jongeren staan
Bezoekers vinden de video’s van de jeugdartsen betrouwbaar, zegt Spoelstra. “We presenteren ons als dokters die naast jongeren en jonge ouders staan, die hun wereld en hun zorgen begrijpen. Dokters die vervolgens zo helder mogelijk eerlijke en wetenschappelijk onderbouwde uitleg geven. Dat werkt het beste.”
De Babydoctors
Jonge ouders vormen ook de doelgroep van de Babydoctors, opgericht in september 2024 door Ineke de Kruijff, al ruim twintig jaar kinderarts in het Antonius ziekenhuis in Utrecht. Ze ziet de jeugdartsen niet als concurrent, maar als medestanders. Zoals dat geldt voor alle online actieve dokters. Hoe meer artsen op Instagram en TikTok hoe beter, vinden ze.
Maar De Kruijff zou het wel leuk vinden als de Babydoctors hét adres zouden worden voor onafhankelijke, wetenschappelijk betrouwbare informatie voor aanstaande en jonge ouders van kinderen tot 2 jaar. Samen met een collega-kinderarts, twee artsen in opleiding en twee geneeskundestudenten maakt ze video’s voor Instagram en TikTok over alles wat de doelgroep interesseert.
Angstige jonge ouders
De Kruijff kwam op het idee toen ze in haar spreekkamer steeds vaker angstige jonge ouders aantrof. “Dat bleek vaak te komen door iets dat ze op sociale media hadden gezien. Toen dacht ik: wij moeten niet alleen in de spreekkamer de juiste informatie geven aan ouders, maar ook op Instagram en TikTok. Want daar zitten ze.”
De video’s geven antwoord op vragen die ouders zelf aan de Babydoctors stellen. Over reflux, over borst- en flesvoeding, over feiten en fabels over huilbaby’s. Maar ook over slapen in dezelfde kamer als je baby, liedjes zingen, het RS-virus en de vraag of er nu wel of niet meer pesticiden zitten in zelfgemaakte babyvoeding dan die uit de fabriek.
Onderbouwd
De filmpjes zijn kort, toegankelijk en sluiten wat vorm betreft aan bij de laatste trends. De enthousiaste jonge teamleden weten daar wel raad mee, zegt De Kruijff. “Maar alle informatie is gegarandeerd wetenschappelijk onderbouwd. Ook teksten die zo uit de losse pols lijken te komen worden eerst gecheckt en altijd ook nog door mij gescreend.”
Het gaat hard met de Babydoctors. Na iets meer dan een jaar had het kanaal al ruim 12.000 volgers en meer dan een half miljoen weergaves per maand. Er is een website, er is een ANBI-stichting in oprichting, er wordt nagedacht over structurele financiering. Er is samenwerking met een paar grote platforms en met ‘momfluencers’, er zijn plannen voor een boek.
Droom
De Kruijff is er een beetje beduusd van, zegt ze. “Het kost veel tijd, maar het geeft ook veel energie. Mijn droom is dat ooit iedere aanstaande ouder denkt: er komt een baby, dus ik ga de blije doos aanvragen én de Babydoctors volgen. Dat zou toch gaaf zijn?”
Klik verder:
Dokters Vandaag
Kind bij de dokter
AJN Jeugdartsen Nederland
De Babydoctors




