Kind medische zorg wil gezien worden

ZIN-conferentie: ‘Betrek kinderen optimaal bij hun behandeling en zorg’

Kinderen willen dat hun stem gehoord wordt als het gaat om hun behandeling en hun zorg. Ze willen dat zorgverleners ze onder meer tijd en ruimte geven om te ontdekken wat ze willen en nodig hebben. Kinderen willen daarin ook begeleiding krijgen. Hun behandeling moet in hun leven passen, zeggen ze, en niet andersom.

Dat waren de hoofdpunten tijdens de conferentie ‘Samen beslissen met kinderen’ op 19 september 2024, georganiseerd door Zorginstituut Nederland (ZIN). In het NEMO Science Museum in Amsterdam kwamen aan het woord ombudsvrouw Margite Kalverboer, hoogleraar Trudy van der Weijden, zorgverleners, kinderen en jongeren. Zij benadrukten het belang van optimale betrokkenheid van kinderen bij hun eigen behandeling en zorg.

Onderzoeksprojecten

Met de conferentie werden de 7 projecten afgesloten die de in afgelopen twee jaar het onderwerp ‘samen beslissen met kinderen’ onderzochten (zie kader). Deze projecten vonden plaat in het kader van de subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen van ZIN, in opdracht van het ministerie van VWS. De subsidieregeling liep tot 1 september 2024 en was bedoeld om ‘samen beslissen met kinderen’ verder te ontwikkelen.

Een grote stem voor kleine mensen

Een van de 7 projecten was ‘Een grote stem voor kleine mensen’, waarin Kind & Ziekenhuis samen met anderen onderzocht wat kinderen zelf nodig hebben om hun stem te kunnen laten horen en hoe gespreksinstrumenten daarbij kunnen worden ingezet, met name in de eigen omgeving. Aan kinderen en jongeren zelf werd gevraagd wat zij vinden van samen beslissen en wat hun wensen zijn.

Tools, onderwijs en bewustwording

Tijdens en rond de conferentie presenteerde Kind & Ziekenhuis een aantal praktische tools en onderwijsproducten voor zorgverleners:

In de week voorafgaand aan de conferentie startte de bewustwordingscampagne ‘Hallo zorgverlener, luister even echt naar mij’.

Samenwerking

Kind & Ziekenhuis werkte in het project samen met de andere MKS-partners: Kenniscentrum kinderpalliatieve zorg, Kinderverpleegkunde.nl, Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK), V&VN Kinderverpleegkunde en Brancheorganisatie Integrale Kind Zorg (BINKZ).

Naar het verslag van de ZIN-conferentie op 19 september op de ZIN-website

Praktijkgids Samen beslissen met kinderen

Ter gelegenheid van de conferentie Samen beslissen met kinderen op 19 september 2024 verscheen de ‘Praktijkgids Samen beslissen met kinderen’ van Zorginstituut Nederland (ZIN). De digitale brochure bevat een overzicht van de projecten die zijn opgezet met behulp van de ZIN-subsidieregeling Samen beslissen met kinderen. Inhoud:

  • inhoudelijke samenvattingen;
  • gerealiseerde producten;
  • inzichten en andere resultaten.

Naar de Praktijkgids Samen beslissen met kinderen

Nieuw: verdiepende definitie van samen beslissen met kinderen

Samen beslissen met kinderen doe je anders dan samen beslissen met volwassenen. Maar hoe dan? In het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ bleek dat zorgverleners behoefte hebben aan een eenduidige definitie van samen beslissen met kinderen. Op basis van wat de kinderen in het project zelf vertelden over hun verwachtingen formuleerde Kind & Ziekenhuis een verdiepende definitie.

De verdiepende definitie (gericht op zorgprofessionals) luidt:

“Samen beslissen met kinderen is…

…het op maat betrekken van, bespreken en beslissen met het kind en ouders van alle aspecten van de ziekte en/of aandoening, behandeling, zorg en ondersteuning. Zowel in medisch opzicht, als op het gebied van de andere kinderleefdomeinen ontwikkeling, sociaal en veiligheid. Met aandacht voor de gevolgen daarvan voor het leven van het kind en het gezin gedurende het hele zorgproces, nu én later.”

Over de definitie

De verdiepende definitie werd op 19 september bekend gemaakt tijdens de conferentie ‘Samen beslissen met kinderen’ van Zorginstituut Nederland (ZIN). De definitie komt voort uit de onderzoeken door Kind & Ziekenhuis onder zorgverleners en kinderen hoe zij aankijken tegen samen beslissen.

Lees meer over het onderzoek onder zorgverleners
Lees meer over het onderzoek onder kinderen en jongeren
Lees het artikel “Samen beslissen doe je ook met de andere professionals in het zorgnetwerk”
Lees het artikel “Samen beslissen doe je van begin tot eind in het zorgproces”

Meer info, tools

Samen beslissen met kinderen: Gebruik de schijf van vijf!
Campagne Hallo zorgverlener, luister écht even naar ons
Onderwijsproducten Samen beslissen met kinderen voor zorgverleners
Het mysterie van Artemis: spelenderwijs aan de slag met samen beslissen

Over het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’

Met het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ geven Kind & Ziekenhuis en de MKS-partijen kinderen een gelijkwaardige stem in hun behandeling en hun zorg. Nog altijd wordt hun stem onvoldoende gehoord, in de spreekkamer maar ook daarbuiten.

In het project onderzocht Kind & Ziekenhuis wat kinderen zelf nodig hebben om hun stem te kunnen laten horen en hoe gespreksinstrumenten als de Kindtool Mijn positieve gezondheid en de IMPACT-tool daarbij kunnen worden ingezet. De nadruk ligt op de  zorg in de eigen omgeving.

Het project vond plaats in het kader van de subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen van Zorginstituut Nederland (ZIN). ZIN voerde de regeling uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het project liep tot 1 september 2024.

Samen beslissen met kinderen? Gebruik de schijf van vijf!

Wat hebben kinderen nodig van zorgverleners als het gaat om samen beslissen? In het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ hebben kinderen dit zelf geformuleerd in vijf kernbegrippen: ruimte, tijd, écht luisteren, volledig informeren en vertrouwen. Als geheugensteuntje voor zorgverleners heeft Kind & Ziekenhuis  hier een ‘schijf van vijf’ van gemaakt.

 

 

 

 

 

 

 

  • Vertrouwen

Kinderen willen dat zorgverleners ze voor vol aanzien. Praat niet over ons, bijvoorbeeld met ouders, of wij er nou bij zijn of niet. Wees eerlijk, hou je aan afspraken en kom je beloftes na, zeggen kinderen. Anders kunnen we niet samen beslissen.

  • Ruimte

Kinderen zeggen: wij hebben van zorgverleners ruimte nodig om zelf te bedenken en te vertellen hoe het met ons gaat, wat we nodig hebben en wat we belangrijk vinden. Begeleid ons daarin, bijvoorbeeld met gespreksinstrumenten.

  • Tijd

Gun ons tijd om onze eigen wensen te verkennen en onze gedachten te bepalen, zeggen kinderen. Soms heb je tijd nodig om na te denken. En als je het helemaal niet weet is het ook niet erg.

  • Écht luisteren

Kinderen willen dat zorgverleners echt geïnteresseerd zijn in wie ze zijn. Vul niet voor ons in wat wij ergens van vinden, zeggen ze, of hoe wij ons gaan voelen. Vraag het ons en luister écht naar onze antwoorden.

  • Volledige uitleg

Betrek ons bij álle stappen in het zorgproces, zeggen kinderen. Van de eerste diagnose tot en met de laatste uitleg, zowel binnen als buiten de spreekkamer. Informeer ons volledig in taal die wij begrijpen.

Over de schijf van vijf

De Schijf van vijf komt voort uit onderzoek door Kind & Ziekenhuis onder kinderen en jongeren naar samen beslissen. Aan het onderzoek deden kinderen en jongeren mee die lid zijn van een KinderAdviesRaad (KAR) in een ziekenhuis of revalidatiecentrum en/of van de landelijke KAR van Kind & Ziekenhuis.

Lees meer over het onderzoek en de vijf punten van de Schijf van vijf

Meer info, tools:

Nieuw: verdiepende definitie “Samen beslissen met kinderen”
Campagne Hallo zorgverlener, luister écht even naar ons
Onderwijsproducten Samen beslissen met kinderen voor zorgverleners
Het samen beslissen met kinderen spel

Over het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’

Met het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ geven Kind & Ziekenhuis en de MKS-partijen kinderen een gelijkwaardige stem in hun behandeling en hun zorg. Nog altijd wordt hun stem onvoldoende gehoord, in de spreekkamer maar ook daarbuiten.

In het project onderzocht Kind & Ziekenhuis wat kinderen zelf nodig hebben om hun stem te kunnen laten horen en hoe gespreksinstrumenten als de Kindtool Mijn positieve gezondheid en de IMPACT-tool daarbij kunnen worden ingezet. De nadruk ligt op de  zorg in de eigen omgeving.

Het project vond plaats in het kader van de subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen van Zorginstituut Nederland (ZIN). ZIN voerde de regeling uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het project liep tot 1 september 2024.

Nieuw: animaties over je rechten in de zorg, samen beslissen en comfort

Wat zijn jouw rechten als je te maken krijgt met medische zorg? Wie beslist er eigenlijk over je behandeling – de dokter, jijzelf of je ouders? Wat betekent ‘samen beslissen’ precies, en hoe gaat dat in zijn werk? En wat is ‘recht op comfort?’ Over al die vragen gaan deze gloednieuwe filmpjes. Voor kinderen én zorgverleners!

De filmpjes (animaties) zijn ook te vinden op onze website over je rechten als kind: kinderrechtenindezorg.nl.

 

 

1. Handvesten Kind & Ziekenhuis

 

2. Kinderrechten in ze zorg: wie beslist?


3.’Samen beslissen’ doe je zo

4. Recht op ‘comfort’

Het mysterie van Artemis: spelenderwijs aan de slag met samen beslissen

Hoe goed ben jij in samen beslissen met kinderen? En hoe zit het met je collega’s? Neem de proef op de som en speel met je team het spel ‘Het mysterie van Artemis’ van Kind & Ziekenhuis! Zo ontdek je op een speelse manier wat écht belangrijk is als het gaat om samen beslissen. 

Je kruipt in de huid van zorgverleners die onverwacht samenkomen in de wachtruimte van een zorgorganisatie. Plotseling is daar een mysterieuze pizzadoos met aanwijzingen, geschreven door een kind. Wat nu? Er zijn 20 kinderen verdwenen…  aan jullie om ze te vinden en te bevrijden!

Dit interactieve spel is niet alleen spannend, maar ook een echte eyeopener. Het nodigt uit om op een andere manier naar samen beslissen te kijken. Het duurt ongeveer twee uur, waarvan het laatste uur gewijd is aan teamreflectie.

Ben jij met je team klaar voor deze uitdaging? Hou je hoofd koel, blijf samenwerken en… ontdek het mysterie van Artemis!

Neem voor meer informatie vrijblijvend contact met ons op via info@kindenziekenhuis.nl.

Meer over dit spel

‘Het mysterie van Artemis komt’ komt voort uit de onderzoeken door Kind & Ziekenhuis onder zorgverleners en kinderen hoe zij aankijken tegen samen beslissen.

Lees meer over het onderzoek onder zorgverleners
Lees meer over het onderzoek onder kinderen en jongeren

Meer info, tools

Nieuw: verdiepende definitie “Samen beslissen met kinderen”
Samen beslissen met kinderen: Gebruik de schijf van vijf!
Campagne Hallo zorgverlener, luister écht even naar ons
Onderwijsproducten Samen beslissen met kinderen voor zorgverleners

Over het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’

Met het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ geven Kind & Ziekenhuis en de MKS-partijen kinderen een gelijkwaardige stem in hun behandeling en hun zorg. Nog altijd wordt hun stem onvoldoende gehoord, in de spreekkamer maar ook daarbuiten.

In het project onderzocht Kind & Ziekenhuis wat kinderen zelf nodig hebben om hun stem te kunnen laten horen en hoe gespreksinstrumenten als de Kindtool Mijn positieve gezondheid en de IMPACT-tool daarbij kunnen worden ingezet. De nadruk ligt op de  zorg in de eigen omgeving.

Het project vond plaats in het kader van de subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen van Zorginstituut Nederland (ZIN). ZIN voerde de regeling uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het project liep tot 1 september 2024.

Hallo zorgverlener, luister even écht naar ons…

Hallo zorgverlener! Vanaf vandaag nodigen wij (Bram, Milot en de andere kinderen van de bewustwordingscampagne) je vriendelijk uit om even écht naar ons te luisteren!

Dat bedoelen we letterlijk. In korte geluidsclipjes(ongeveer 3 minuten) kun je ons écht horen. Daarin vertellen we jou wie we zijn, en waarom samen beslissen voor ons zo belangrijk is. Het duurt dus écht maar even!

Alvast even rondkijken?

Komende weken

In de komende weken stellen wij ons aan je voor. Je komt ons tegen op sociale media, in nieuwsbrieven en tijdschriften. Van Kind & Ziekenhuis, maar ook van andere organisaties. Je kunt naar ons luisteren op het moment dat het jou uitkomt.

Verhalen

Er is meer. Wat we het liefste willen, is dat je ons nóg beter leert kennen. Dus: zie je ons voorbij komen en heb je even wat meer tijd, lees dan ook onze verhalen. Daarin vertellen we uitgebreid over ons leven, onze passies en wat we belangrijk vinden. En wat wij van jullie vragen om écht samen te beslissen!

Woord, beeld en geluid

We zijn in onze eigen omgeving geïnterviewd door journalist Astrid van Walsem, die onze verhalen erg mooi heeft opgeschreven. Claudia Kamergorodski maakte prachtige foto’s van ons, kijk maar bij de verhalen! En voor de geluidsopnames gingen we naar de studio met podcastmaker Sander Stekelenburg, die er mooie mini-podcastjes van maakte.

Nieuwsgierig? Kijk alvast even rond.

Of wacht tot je een van ons ziet voorbij ziet komen. In dat geval – tot dan!

Meer info:

Kinderen over samen beslissen: “Geef onze stem de ruimte”

Een compleet onderwijspakket samen beslissen met kinderen

Conferentie ‘Samen beslissen met kinderen’ van Zorginstituut Nederland op 19 september

Over de campagne

Met de campagne ‘Hallo zorgverlener’ wil Kind & Ziekenhuis duidelijk maken dat meepraten en meebeslissen in behandeling en zorg essentieel is voor kinderen met een aandoening. De campagne maakt deel uit van het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’, dat onderzocht wat kinderen zelf verwachten van ‘samen beslissen’ en wat zij nodig hebben van zorgverleners.

Dank

Kind & Ziekenhuis dankt in de eerste plaats de kinderen: natuurlijk Bram, Elin, James, Lotte, Milot en Wies – jullie zijn geweldig! Maar ook Emma, Tamara, Tijn en alle kinderen van de landelijke KinderAdviesRaad – ook jullie zijn onze toppers! Veel dank ook aan Anjet Brouwer – van Dijken, Esen Doganer, Pieter Hoogesteijn, Cecilia Kalsbeek, Simone Disseldorp, Cees van Kooij, Theo van der Plas, Victorien Vogelaar, alle ouders, alle leden van de klankbordgroep van ‘Een grote stem’, onze samenwerkingspartners in de kindzorg, Zorginstituut Nederland (ZIN) en natuurlijk de fantastische makers Astrid, Claudia en Sander die de kinderen al noemden.

Onderwijs en voorlichting

De inzichten van het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ zijn verder verwerkt in onderwijs- en voorlichtingsproducten over samen beslissen met kinderen. Deze komen in de loop van september beschikbaar. Het project vond plaats in het kader van de subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen van Zorginstituut Nederland (ZIN).

Bewustwordingscampagne: kinderen vragen zorgverleners even écht naar ze te luisteren

Kind & Ziekenhuis start volgende week met de online bewustwordingscampagne van het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’. Hierin vragen kinderen met een aandoening aan zorgverleners om even stil te staan en écht naar ze te luisteren – al is het maar heel even. Op de campagnepagina’s op de website van Kind & Ziekenhuis vertellen ze waarom dat zo belangrijk is.

Met de campagne willen wij –  de kinderen en Kind & Ziekenhuis – duidelijk maken dat écht meepraten en meebeslissen in behandeling en zorg essentieel is voor kinderen met een aandoening. Aan de hand van hun eigen ervaringen laten de kinderen zien dat ‘echt samen beslissen’ een voorwaarde is om hun eigen leven vorm te kunnen geven. Ze nodigen zorgverleners daarom uit om even stil te staan bij hun verhaal – in woord, beeld en geluid.

Hun eigen leven leiden

De kinderen zijn voor de campagne uitgebreid geïnterviewd en gefotografeerd. In hun verhalen staat hun leven centraal en niet hun aandoening, ook al speelt die wel een beperkende en soms zelfs bepalende rol. De kinderen maken duidelijk dat ze hun eigen leven willen leiden en hun eigen keuzes willen maken. De zorg moet daarom passen bij hun leven. Zorgverleners kunnen helpen, zeggen ze, door de stem van kinderen de ruimte te geven, écht naar ze te luisteren en ze optimaal te betrekken bij de behandeling en de zorg.

Concept ‘samen beslissen’

In het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ is de afgelopen twee jaar onderzocht wat kinderen zelf vinden van het concept van ‘samen beslissen’ en wat zij nodig hebben om hun stem te kunnen laten horen. Ook is onderzocht hoe gespreksinstrumenten als de Kindtool Mijn positieve gezondheid en de IMPACT-tool daarbij kunnen worden ingezet. De inzichten zijn verwerkt in meerdere onderwijsproducten over samen beslissen met kinderen, variërend van zelfstudie via e-learning tot een intensieve implementatiescholing voor het hele team.

Zorginstituut Nederland (ZIN)

Het project loopt tot september en vindt plaats in het kader van de subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen van Zorginstituut Nederland (ZIN). Partners in het project zijn de MKS-partijen (Medische Kindzorg Samenwerking): Kind & Ziekenhuis, branchevereniging BINKZ, Kenniscentrum Kinderpalliatieve Zorg en de beroepsverenigingen Kinderverpleegkunde.nl, Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) en V&VN Vrouw en Kind.

Meer info:

Kinderen over samen beslissen: “Geef onze stem de ruimte”

Een compleet onderwijspakket samen beslissen met kinderen

Conferentie ‘Samen beslissen met kinderen’ van Zorginstituut Nederland op 19 september

Anorexia

Nieuwe podcast van Kind bij de dokter: anorexia nervosa

De nieuwste podcast van Kind bij de dokter gaat over anorexia nervosa. Anorexia is een eetstoornis die grote gevolgen heeft voor je dagelijks leven en je gezondheid. In de podcaststudio komen aan het woord Iris, kinderarts Gerdine Kamp, arts kindergeneeskunde Anne Hoffman en kinderarts sociale pediatrie Imke van Kessel.

Anorexia Nervosa is een eetstoornis. Daarbij is je eetgedrag verstoord en heb je een vertekend lichaamsbeeld. Je ziet jezelf dan als dikker dan je werkelijk bent. Daarnaast ben je bang om te eten en aan te komen. Sommige mensen met anorexia willen ook veel bewegen. Hierdoor krijgt hun lichaam te weinig energie en voedingsstoffen binnen voor wat het nodig heeft.

Hulp

Anorexia heeft grote gevolgen voor je dagelijks leven en je gezondheid. Er zijn meerdere oorzaken van anorexia die samen een rol spelen. Heb je deze eetstoornis? Zoek dan hulp.

Iris: “Wat mij erg heeft geholpen, is het besef dat mijn eetstoornis in de weg stond van allemaal dingen die eigenlijk echt wilde doen.”

Meer weten?

Naar de podcast en de folder

Over Kind bij de dokter

De informatie van Kind bij de dokter komt altijd tot stand in samenwerking met gespecialiseerde artsen, andere zorgprofessionals en patiëntenverenigingen. Dat garandeert de betrouwbaarheid. Een bezoekje aan de website van Kind bij de dokter is dan ook ideaal als voorbereiding op een gesprek met een zorgverlener, of juist om na afloop nog eens na te gaan hoe het ook alweer zit. De podcasts worden gemaakt op jeugdjournaal-niveau, zodat zowel kinderen als ouders ermee uit de voeten kunnen.

Ook voor zorgprofessionals

Daarnaast is Kind bij de dokter een aanrader voor zorgverleners die willen weten welke vragen bij kinderen en ouders leven en wat hun ervaringen zijn met de betreffende aandoening.

Kind bij de dokter en Kind & Ziekenhuis

Stichting Kind en Ziekenhuis werkt samen met Kind bij de dokter omdat de podcasts kinderen en gezinnen laagdrempelig toegang geven tot betrouwbare patiëntinformatie. De podcasts en de inhoudelijke (folder)teksten dragen bij aan een gelijkwaardige positie van kind en gezin in het zorgproces, en daarmee aan ‘samen beslissen’.

De podcasts en bijbehorende folders zijn te vinden via kindbijdedokter.nl en via soundcloud, spotify, apple podcast, sticher en google podcast.

De samenwerking tussen Kind & Ziekenhuis en Kind bij de Dokter wordt mede mogelijk gemaakt door het KIDZ-programma van ZonMw en de Patiëntenfederatie.

Beeld bij oproep

Co-IMPACT: goede gesprekken over je leven – nu en later

In september 2023 ging het Co-IMPACT project van start. Doel is om proactieve zorgplanning volgens de IMPACT-gespreksmethode uiteindelijk beschikbaar te maken voor ieder kind en zijn gezin. In deze gespreken praten kind, gezin en zorgverleners samen over waarden, doelen en voorkeuren voor zorg en behandeling nu en in de toekomst. Kind & Ziekenhuis speelt een belangrijke rol in het project.

De IMPACT-gespreksmethode werd in de afgelopen jaren ontwikkeld voor de kinderpalliatieve zorg door onderzoeker Marijke Kars en kinderarts Jurrianne Fahner. Met behulp van de speciale IMPACT-boekjes kunnen kinderen met een kortere  levensverwachting bespreken met hun ouders en zorgverleners wat zij belangrijk vinden in hun leven. Niet alleen nu, maar ook later. Zo kan de zorg worden ingericht naar het leven en de waarden van kind en gezin.

Deze methode is niet alleen waardevol in de kinderpalliatieve zorg, maar ook voor veel andere kinderen met een chronische aandoening, is de gedachte achter Co-IMPACT. Doel is om in vier jaar de IMPACT-methode door te ontwikkelen én breed beschikbaar te maken, Zodat proactieve zorgplanning in de praktijk gebruikt kan worden bij ieder kind, ongeacht zijn of haar diagnose, ziektefase of sociaal-culturele achtergrond.

Patiëntenperspectief

Bij het ambitieuze project zijn onder meer betrokken het Prinses Máxima Centrum, drie UMC’s, een aantal niet-academische ziekenhuizen, het Kenniscentrum Kinderpalliatieve Zorg, kinderthuiszorg- en patiëntorganisaties. Kind & Ziekenhuis gaat op alle niveaus het patiëntperspectief inbrengen, coördineren en waarborgen.

“Proactieve zorgplanning helpt kind en gezin om aan te geven wat belangrijk is, zodat de zorg in hun leven past”, zegt directeur-bestuurder Hester Rippen-Wagner. “Het geeft je bijvoorbeeld de ruimte om nu al na te denken over situaties die later pas aan de orde zijn. De gesprekstools geven je bovendien ook een handvat om zelf te ontdekken wat voor jou waardevol is en hoe je jouw aandoening wil inpassen in je leven.”

Beter toepasbaar

Het Co-IMPACT project gaat onder meer de gespreksmethode beter toepasbaar maken voor specifieke (chronische) ziektebeelden en voor verschillende fasen van de kindzorg, vanaf diagnose en de jaren daarna tot en met het levenseinde. Daarnaast worden zorgverleners op grote schaal opgeleid in de gespreksmethode.

Verder wordt de onderlinge samenwerking gestimuleerd tussen zorgverleners binnen en buiten de ziekenhuizen en de academische centra (1e, 2e en 3e lijn). Zodat alle zorgverleners in het netwerk rondom kind en gezin handelen volgens het zorgplan dat met kind en gezin is afgesproken – conform de MKS-werkwijze (Medische Kindzorg Samenwerking).

Meer info:

Nadere informatie over Co-IMPACT en de gespreksmethode

Na 2 jaar ‘Grote Stem’: een compleet onderwijspakket samen beslissen met kinderen

Het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ loopt tot 1 september 2024. Wat heeft het dan opgeleverd? In ieder geval een uitgebreid onderwijspakket waarmee in principe iedere kindzorgprofessionals zichzelf kan bekwamen in hoe je dat nou doet, samen beslissen met kinderen. Variërend van zelfstudie via e-learning tot een intensieve implementatiescholing voor het hele team.

Zorgverleners in de kindzorg, zowel binnen als buiten het ziekenhuis, willen graag samen beslissen met kinderen, bleek eerder uit onderzoek door Kind & Ziekenhuis. En ze willen graag weten hoe je dat doet. Na vele masterclasses en kennissessies beaamt Cecilia Kalsbeek, projectleider én een van de trainers van het project ‘Een grote stem’ dat zorgverleners in de kindzorg inderdaad leergierig zijn.

Kwartje is gevallen

“Het kwartje is overal wel gevallen dat samen beslissen met kinderen écht iets anders is dan met volwassenen”, zegt Cecilia. “Kinderen hebben een totaal andere belevingswereld, en dat vergt een specifieke benadering. Daarom werkt het zo goed dat in al ons onderwijs de door kinderen ontwikkelde schijf van vijf (zie onder dit artikel) leidend is. Wat verwachten zij van samen beslissen en wat hebben ze daarbij van jou als zorgverlener nodig? Liefst verteld door kinderen en jongeren zelf, hetzij via een filmpje, hetzij live.”

State-of-the art expertise

In de afgelopen twee jaar ontwikkelde het projectteam samen met kinderen, ouders, experts én zorgverleners zelf state-of-the art expertise, die na de einddatum van het project op1 september door Kind & Ziekenhuis en haar samenwerkingspartners wordt aangeboden. Er zijn 4 verschillende onderwijsproducten, variërend van zelfstudie tot een implementatiescholing. “Het pakket is zo samengesteld dat we in principe iedere zorgprofessional en iedere zorgorganisatie die met kinderen werkt op maat kunnen bedienen,” aldus Cecilia Kalsbeek.

1. E-learning

Deze zomer wordt de laatste hand gelegd aan een primeur: een e-learning volledig gewijd aan samen beslissen met kinderen. Een laagdrempelige kennismaking met het thema voor in prinicipe iedere kindzorgprofessional, die samen beslissen met kinderen en het gebruik van gespreksinstrumenten in al zijn facetten behandelt. De e-learning bevat onder meer filmpjes, animaties en voorbeelden van praktijksituaties.

“De e-learning ontwikkelen we op uitdrukkelijke verzoek van zorgprofessionals,” zegt Cecilia Kalsbeek. “Zelfstudie over samen beslissen specifiek met kinderen bestaat nog niet. We zijn trots dat we hem straks kunnen presenteren.”

2. Kennissessie

Ook laagdrempelig en voor een breed publiek (in de kindzorg) is de Kennissessie Samen beslissen met kinderen en met elkaar. De Kennissessie, waar er deze zomer 2 van zijn gehouden heeft een open inschrijving, duurt een dagdeel en vindt live plaats door het hele land. Tijdens de sessie komt in principe alle expertise die tijdens het project is opgedaan aan bod, én wordt de link gelegd tussen samen beslissen en Medische Kindzorg Samenwerking (MKS).

“Met de Kennissessie willen we bereiken dat bij veel zorgverleners in het hele land het vonkje overspringt,” aldus Cecilia Kalsbeek. “We hopen dat mensen enthousiast worden en liefst ook in hun eigen team of organisatie ermee aan de slag gaan. Speciaal daarvoor ontwikkelen wij nu een spel, een serious game, waarmee je spelenderwijs samen beslissen met kinderen een stapje verder brengt.”

3. Masterclass

De Masterclass Samen beslissen met kinderen is het basisproduct in het onderwijspakket. Een dagdeel onderwijs voor jouw team of zorgorganisatie over samen beslissen in al zijn facetten, die wel wat meer de diepte ingaat, aldus Cecilia Kalsbeek. “Omdat de training incompany is, kan de inhoud op specifieke situaties die vaak voorkomen in jouw organisatie worden toegesneden. We hebben de Masterclass al vaak gegeven. Wat leuk is dat we ook vaak nieuwsgierige zorgverleners van andere disciplines aantreffen.”

4. Implementatiescholing

Het vierde onderwijsproduct uit het pakket is de meest intensieve. De implementatiescholing voor teams of zorgorganisaties, net als de Masterclass. In 4 dagdelen komen alle aspecten van samen beslissen met kinderen voorbij en oefen je met gedrag aan de hand van concrete voorbeelden uit de praktijk. In verschillende interactieve werkvormen. Waarbij ervaringsleren voorop staat. De modules kunnen los van elkaar worden gegeven, maar zijn zo opgezet dat ze elkaar aanvullen en daarmee een mooi afgerond geheel vormen. Samen beslissen met kinderen vormt het uitgangspunt en wordt geplaats in het grotere geheel van kind- en gezinsgerichte zorg.

Attitudetraining

“Ja, het is echt een attitudetraining”, aldus Cecilia Kalsbeek. “Best intensief, maar ook heel waardevol. Je merkt tijdens zo’n meerdaagse scholing dat er op een zeker moment een omslagpunt is, dat ‘we het allemaal ineens doorhebben’. Mooi om te zien, en ik denk dan ook: hier gaan ze vanaf nu samen beslissen zoals het bedoeld is, dit gaat niet meer weg. En daar doen we het natuurlijk voor.”

Wie maken het onderwijs?

De onderwijsproducten ‘Samen beslissen met kinderen’, zijn tot stand gekomen in samenwerking met o.a. Alice Bakker (onderwijskundige, e-learning), Christel van Batenburg, Anjet Brouwer-van Dijken, Cecilia Kalsbeek, Wing Yan Man (serious game), zorgverleners en medewerkers van KinderThuisZorg Nederland, Tergooi MC en LUMC Willem-Alexander Kinderziekenhuis, kinderen, ouders en leden van de expertgroep ‘Grote Stem’.

Wat is de ‘schijf van vijf’ voor samen beslissen met kinderen?

De schijf van vijf is wat kinderen zeggen nodig te hebben van zorgverleners om samen te kunnen beslissen:

  1. Geef onze stem de ruimte.
  2. Gun ons de tijd om te bedenken wat wij belangrijk vinden.
  3. Luister écht naar ons.
  4. Vertel ons steeds alles, in taal die wij begrijpen.
  5. Praat mét ons en niet óver ons (vertrouwen)

Meer lezen over de schijf van vijf? Klik hier

Project ‘Een grote stem voor kleine mensen’

Het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’ vindt plaats in het kader van het programma Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen van Zorginstituut Nederland. De jaargang 2022 staat in het teken van Samen beslissen met kinderen met als doel meer zeggenschap voor kinderen over hun zorg. Het Zorginstituut voert deze regeling uit in opdracht van het ministerie van VWS.

Het project richt zich in eerste instantie op kinderen die ook zorg nodig hebben in de eigen omgeving (MKS). De begeleiding door zorgverleners vindt plaats in de fase in MKS waarin bekeken wordt welke zorg een ondersteuning een kind in de eigen omgeving moet krijgen (fase ‘hulpbehoeftescan’).

Samenwerking

Kind & Ziekenhuis werkt in het project samen met de andere MKS-partners: Kenniscentrum kinderpalliatieve zorg, Kinderverpleegkunde.nl, Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK), V&VN Kinderverpleegkunde en Brancheorganisatie Integrale Kind Zorg (BINKZ).

Ook nemen deel KinderThuisZorg Nederland, diverse experts en andere patiëntenorganisaties. Maar de grootste rol in het project is weggelegd voor de kinderen zelf.

Meer weten over het project ‘Een grote stem voor kleine mensen’? Klik hier.